Als ZZP'er werk je vaak op basis van mondelinge afspraken of een losse e-mail. Dat voelt laagdrempelig, maar het is een risico. Zonder schriftelijk contract heb je bij conflicten niets om op terug te vallen. Bovendien is de Belastingdienst strenger geworden op schijnzelfstandigheid. Een goed opgesteld contract — de overeenkomst van opdracht — beschermt jou juridisch, fiscaal en financieel. In dit artikel lees je precies wat er in moet staan.
Een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) legt vast wat jij levert, wat de opdrachtgever betaalt en wie welke verantwoordelijkheid draagt. Zonder contract geldt de wettelijke regeling, die lang niet altijd in jouw voordeel uitpakt. Denk aan situaties als:
In al deze gevallen is een getekend contract je eerste verdedigingslinie. Een contract hoeft niet ingewikkeld of duur te zijn. Zelfs een beknopt, duidelijk document van twee A4’tjes is beter dan niets.
De wet stelt geen specifieke eisen aan de inhoud van een overeenkomst van opdracht — in theorie is zelfs een mondelinge afspraak geldig. Maar in de praktijk zijn er clausules die je altijd schriftelijk moet vastleggen om problemen te voorkomen.
Beschrijf zo concreet mogelijk wat je gaat doen. Vaag taalgebruik zoals “website bouwen” leidt tot discussie. Schrijf liever: “Het ontwerpen en ontwikkelen van een vijfpagina’s WordPress-website inclusief één revisieronde, op te leveren voor 1 juni 2026.” Hoe specifieker, hoe minder ruimte voor conflicten.
Vermeld je uurtarief of projectprijs inclusief btw-vermelding, de betalingstermijn (standaard 14 of 30 dagen), en wat er gebeurt bij te late betaling. Je mag wettelijk rente berekenen bij overschrijding van de betalingstermijn (de wettelijke handelsrente is in 2026 vastgesteld op 10,5%).
Leg vast wanneer de opdracht begint en eindigt, of hoe lang de samenwerking duurt als het een doorlopende overeenkomst is. Voeg ook een opzegtermijn toe voor beide partijen. Een gangbare termijn voor kortlopende opdrachten is twee weken; voor langdurige trajecten is vier weken redelijk.
Beperk je aansprakelijkheid tot maximaal het factuurbedrag van de betreffende opdracht, of tot het bedrag dat je beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt. Zonder deze beperking ben je in theorie aansprakelijk voor alle gevolgschade die de opdrachtgever lijdt door jouw werk.
| Clausule | Waarom belangrijk | Verplicht? |
|---|---|---|
| Opdrachtomschrijving | Voorkomt scope creep en discussie | Sterk aanbevolen |
| Tarief & betaling | Basis voor incasso bij wanbetaling | Sterk aanbevolen |
| Looptijd & opzegtermijn | Rechtszekerheid voor beide partijen | Sterk aanbevolen |
| Aansprakelijkheidsbeperking | Beschermt je bij fouten of schade | Sterk aanbevolen |
| Intellectueel eigendom | Bepaalt wie rechten op werk bezit | Situationeel |
| Geheimhoudingsplicht | Beschermt vertrouwelijke info opdrachtgever | Situationeel |
Als je iets creatiefs maakt — teksten, code, logo’s, ontwerpen — bezit jij als maker van rechtswege de auteursrechten. Wil de opdrachtgever die rechten overnemen, dan moet dat expliciet in het contract staan en is het gebruikelijk daarvoor een vergoeding te rekenen. Geef je alleen een gebruikslicentie, vermeld dat dan ook. Zorg dat je altijd weet welke rechten je weggeeft.
Veel opdrachtgevers werken met vertrouwelijke bedrijfsinformatie, klantdata of strategische plannen. Een geheimhoudingsclausule legt vast dat je die informatie niet deelt met derden. Omgekeerd kun je ook jouw eigen knowhow beschermen. Geef een duidelijke definitie van wat “vertrouwelijk” betekent en hoe lang de geheimhoudingsplicht geldt na afloop van de opdracht.
Leg vast hoe je omgaat met wijzigingen in de oorspronkelijke opdracht. Stel een procedure in: wijzigingen worden schriftelijk aangevraagd en pas uitgevoerd nadat je akkoord hebt gegeven op de meerprijs. Zo voorkom je dat je eindeloos extra werk doet zonder extra betaling.
Vermeld dat Nederlands recht van toepassing is en welke rechtbank bevoegd is bij geschillen. Voor kleinere bedragen (tot € 25.000) kun je ook kiezen voor de kantonrechter, wat sneller en goedkoper is.
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is al jaren onderwerp van discussie, maar sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief. Schijnzelfstandigheid betekent dat jij formeel als ZZP'er werkt, maar feitelijk in een gezagsverhouding staat tot de opdrachtgever — net als een werknemer.
De Belastingdienst kijkt bij de beoordeling naar drie hoofdcriteria:
Zijn alle drie aanwezig, dan is er waarschijnlijk sprake van een arbeidsovereenkomst. Gevolg: de opdrachtgever moet loonheffingen afdragen en jij verliest recht op de zelfstandigenaftrek. De naheffingen kunnen fors oplopen, ook met terugwerkende kracht.
Je contract moet aantonen dat je echt zelfstandig werkt. Dat doe je door:
De Belastingdienst heeft goedgekeurde modelovereenkomsten gepubliceerd die je gratis kunt downloaden via de website van de Belastingdienst. Deze overeenkomsten zijn speciaal ontworpen om schijnzelfstandigheid te voorkomen en geven je rechtszekerheid: als je werkt volgens de modelovereenkomst, zal de Belastingdienst de arbeidsrelatie in principe niet als dienstbetrekking aanmerken.
Er zijn verschillende varianten:
Let op: het gebruiken van een modelovereenkomst biedt alleen bescherming als je ook in de praktijk werkt zoals in de overeenkomst beschreven staat. Een contract is geen magisch schild als de werkelijkheid anders is.
Met Fiskr houd je automatisch je contracten, facturen en administratie bij. Nooit meer zoeken naar een getekend contract — alles staat overzichtelijk in één omgeving.
Gratis starten →