De MKB-winstvrijstelling is een van de meest waardevolle belastingvoordelen voor zelfstandigen, maar tegelijk een van de minst begrepen. Veel ZZP'ers weten dat het bestaat, maar begrijpen niet precies hoe de berekening werkt, hoe het samenhangt met de zelfstandigenaftrek en hoe je het correct invult in je aangifte inkomstenbelasting. In dit artikel zetten we alles helder op een rij, inclusief een volledig rekenvoorbeeld voor 2026.
De MKB-winstvrijstelling (Midden- en Kleinbedrijf-winstvrijstelling) is een belastingkorting waarbij een percentage van de belastbare winst is vrijgesteld van inkomstenbelasting. In 2026 bedraagt dit percentage 12,7 procent. Dat betekent dat je over 12,7 procent van je winst (na aftrek van de ondernemersaftrekken) geen belasting betaalt.
De vrijstelling is in 2007 ingevoerd om het ondernemersklimaat te verbeteren en kleine ondernemers een aantrekkelijker belastingregime te geven. In de jaren erna is het percentage een aantal keer aangepast. Sinds 2025 staat het op 12,7 procent; in 2024 was het nog 13,31 procent.
Belangrijk om te begrijpen: de MKB-winstvrijstelling is geen aftrekpost die je van je omzet aftrekt, maar een vrijstelling die wordt toegepast op de belastbare winst nadat alle andere aftrekken al zijn verwerkt. Dat onderscheid is cruciaal voor de berekening.
De MKB-winstvrijstelling geldt voor ondernemers in de inkomstenbelasting (IB-ondernemers). Dat zijn:
BV-houders vallen hier buiten: een BV betaalt vennootschapsbelasting en de MKB-winstvrijstelling is een regeling in de inkomstenbelasting.
Bovendien — en dit is een belangrijk verschil met de zelfstandigenaftrek — hoef je voor de MKB-winstvrijstelling niet te voldoen aan het urencriterium. Je moet minimaal 1.225 uren per jaar besteden aan je onderneming voor de zelfstandigenaftrek, maar voor de MKB-winstvrijstelling is dat niet vereist. Elke ondernemer in de IB heeft er recht op, zolang er sprake is van een positieve belastbare winst (of zelfs bij verlies, zie verderop).
De MKB-winstvrijstelling wordt berekend na de zelfstandigenaftrek en andere ondernemersaftrekken. De volgorde in de berekening is als volgt:
Omdat de zelfstandigenaftrek in 2026 lager is dan in voorgaande jaren (de aftrek wordt jaarlijks afgebouwd richting €900 in 2027), wordt de grondslag voor de MKB-winstvrijstelling iets groter dan in eerdere jaren. Dit heeft een beperkt negatief effect op de totale belastingdruk.
Overigens: de zelfstandigenaftrek wordt afgetrokken tegen maximaal 37,56% (het tarief van de tweede schijf in 2026), ook als je inkomen in de hoogste schijf valt. Dit is een bewuste beleidskeuze om de voordelen te beperken voor hogere inkomens.
Laten we een concreet voorbeeld uitwerken. Stel je bent een ZZP-fotograaf met de volgende cijfers voor 2026:
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Omzet (excl. BTW) | €55.000 |
| Zakelijke kosten (apparatuur, reiskosten, etc.) | −€8.500 |
| Fiscale winst | €46.500 |
| Zelfstandigenaftrek 2026 | −€1.200 |
| Grondslag MKB-winstvrijstelling | €45.300 |
| MKB-winstvrijstelling (12,7% van €45.300) | −€5.753 |
| Belastbare winst uit onderneming | €39.547 |
Over de belastbare winst van €39.547 betaal je inkomstenbelasting. In 2026 valt dit grotendeels in de eerste schijf (35,75% tot €38.883) en de laatste €664 in de tweede (37,56%): circa €14.150 voor heffingskortingen. Zonder de MKB-winstvrijstelling zou je over €45.300 belasting betalen: €16.311. De vrijstelling bespaart je in dit voorbeeld €2.161.
De MKB-winstvrijstelling werkt ook bij verliezen, maar dan in omgekeerde richting: het verlies wordt met 12,7 procent verminderd. Als je een fiscaal verlies hebt van €10.000 na de zelfstandigenaftrek, dan is je aftrekbare verlies niet €10.000 maar €10.000 minus 12,7% = €8.730. Dit is een nadeel bij tegenvallende jaren dat weinig ZZP'ers zich realiseren.
De MKB-winstvrijstelling hoef je in de aangifte inkomstenbelasting niet apart te berekenen — de software van de Belastingdienst (Mijn Belastingdienst) doet dat automatisch. Je vult je fiscale winst en de ondernemersaftrekken in, en het systeem past vervolgens de vrijstelling automatisch toe.
Zorg dat je de volgende posten correct invult:
De MKB-winstvrijstelling verschijnt dan vanzelf in het overzicht als aftrekpost van 12,7 procent. Controleer altijd of het bedrag klopt door het zelf na te rekenen.
Hier zijn de meest voorkomende fouten rondom de MKB-winstvrijstelling:
Fiskr berekent je winst uit onderneming real-time, zodat je altijd weet wat de impact is van de MKB-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek op je belastingaanslag. Geen verrassingen meer in april.
Gratis starten →