Inkomstenbelasting is voor veel ZZP'ers een van de grootste kostenposten - maar ook een van de meest verwarrende. Hoeveel moet je reserveren? Wat zijn de schijven? En welke aftrekposten mag je toepassen? In dit artikel leggen we het stap voor stap uit, inclusief een concreet rekenvoorbeeld bij €60.000 omzet voor 2026.
ZZP'ers betalen inkomstenbelasting over hun winst. Maar de aanslag die je aan het eind van het jaar krijgt is bijna nooit het bedrag dat je verwachtte. Dat komt door aftrekposten die het belastbaar inkomen verlagen en door progressieve schijven. Dit artikel legt stap voor stap uit hoe het berekend wordt.
Je belastbare winst is simpel berekend:
Omzet – Zakelijke kosten = Winst uit onderneming
Over deze winst betaal je inkomstenbelasting. Maar je mag eerst de ondernemersaftrekposten en de MKB-winstvrijstelling aftrekken. Daarna betaal je belasting over wat overblijft.
Niet iedere ZZP'er is automatisch “ondernemer voor de inkomstenbelasting”. De Belastingdienst beoordeelt dit aan de hand van criteria zoals: ben je zelfstandig, heb je meerdere opdrachtgevers, loopt je enig ondernemersrisico en streef je naar winst? Als je aan de criteria voldoet, kom je ook in aanmerking voor de ondernemersaftrekposten. Ben je actief als resultaatgenieter (ROW), dan gelden beperktere aftrekmogelijkheden.
In 2026 kent Nederland twee belastingschijven in box 1:
| Schijf | Inkomen | Tarief 2026 |
|---|---|---|
| Schijf 1 | Tot €38.441 | 35,82% |
| Schijf 2 | Vanaf €38.441 | 49,50% |
Let op: het tarief in schijf 1 is inclusief de premies volksverzekeringen (AOW, Anw, Wlz). Heb je de AOW-leeftijd bereikt? Dan betaal je in schijf 1 een lager tarief omdat je geen AOW-premie meer betaalt.
Naast de belastingschijven heb je recht op kortingen die de te betalen belasting verminderen. De twee belangrijkste zijn:
Deze kortingen worden direct verrekend met je te betalen belasting, niet van je inkomen afgetrokken. Ze verlagen dus het uiteindelijke belastingbedrag.
De fiscale voordelen voor ondernemers zitten in drie grote aftrekposten, die allemaal van je winst worden afgetrokken voor de berekening van de belasting:
De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag dat je van je winst mag aftrekken als je aan het urencriterium voldoet: minimaal 1.225 uur per jaar besteed aan je onderneming. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €2.470. Ter vergelijking: in 2020 was dit nog €7.030. De overheid bouwt de zelfstandigenaftrek al jaren af - de verwachting is dat het in 2030 volledig vervalt.
Ben je in 2026 een startende ondernemer (of heb je de afgelopen 5 jaar niet als ondernemer gefunctioneerd)? Dan heb je recht op de startersaftrek: een extra aftrek van €2.123 bovenop de zelfstandigenaftrek. Je mag de startersaftrek maximaal 3 keer gebruiken in de eerste 5 jaar van je onderneming, mits je voldoet aan het urencriterium.
De MKB-winstvrijstelling is een vrijstelling van 13,31% van je winst na aftrek van de ondernemersaftrek. Je hoeft het urencriterium hier niet voor te halen. Dit is een van de meest waardevolle aftrekposten voor ZZP'ers en wordt automatisch toegepast als je kwalificeert als ondernemer voor de belasting.
Laten we de berekening stap voor stap doorlopen voor een ZZP'er die in 2026 €60.000 omzet haalt, €5.000 aan zakelijke kosten heeft en voldoet aan het urencriterium:
| Stap | Post | Bedrag |
|---|---|---|
| 1 | Omzet | €60.000 |
| 2 | – Zakelijke kosten | –€5.000 |
| 3 | = Winst uit onderneming | €55.000 |
| 4 | – Zelfstandigenaftrek | –€2.470 |
| 5 | – MKB-winstvrijstelling (13,31% over €52.530) | –€6.992 |
| 6 | = Belastbaar inkomen box 1 | €45.538 |
| 7 | Belasting schijf 1 (35,82% over €38.441) | €13.772 |
| 8 | Belasting schijf 2 (49,50% over €7.097) | €3.513 |
| 9 | – Algemene heffingskorting | –€1.843 |
| 10 | – Arbeidskorting | –€3.891 |
| 11 | Te betalen inkomstenbelasting | ±€11.551 |
Bij €60.000 omzet en €5.000 kosten betaal je dus circa €11.551 aan inkomstenbelasting - een effectief tarief van ongeveer 19% op je omzet. Reserveer maandelijks minimaal 20–25% van je omzet voor de belasting, afhankelijk van je kosten en persoonlijke situatie.
Als ZZP'er hoef je niet te wachten tot na het jaar om belasting te betalen. Je kunt een voorlopige aanslag aanvragen bij de Belastingdienst. Daarmee betaal je maandelijks of per kwartaal een geschat bedrag aan belasting, gebaseerd op je verwachte winst voor dat jaar.
Ga naar Mijn Belastingdienst Zakelijk en vraag een voorlopige aanslag aan. Je schat je verwachte winst in voor het lopende jaar. Op basis daarvan berekent de Belastingdienst de maandelijkse termijnen. Wil je dit tussentijds aanpassen - omdat je meer of minder verdient dan verwacht? Dat kan ook via hetzelfde portaal.
Je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting doe je tussen 1 maart en 1 mei van het volgende jaar. Heb je een accountant of belastingadviseur? Dan heb je via de Beconregeling uitstel tot 1 mei een jaar later. Met Fiskr heb je alle cijfers - omzet, kosten, winst - altijd op een rij, zodat je aangifte snel gedaan is.
Fiskr houdt je winst en verlies automatisch bij, berekent je verwachte belasting en helpt je elk kwartaal klaar te zijn voor de BTW-aangifte en jaarrekening. Gratis starten, geen creditcard nodig.
Gratis starten →