Ben je net gestart als ZZP'er of wil je starten? Dan is een BTW-nummer een van de eerste zaken die je nodig hebt. Gelukkig hoef je dit in de meeste gevallen helemaal niet zelf aan te vragen: het proces verloopt grotendeels automatisch via de Kamer van Koophandel. In dit artikel leg je je precies uit hoe het werkt, wat het verschil is tussen de twee nummers die je ontvangt, hoe het format eruitziet en hoe je ze correct op je facturen vermeldt.
Wanneer je je inschrijft bij de Kamer van Koophandel (KvK) om je eenmanszaak of andere ondernemingsform te registreren, worden je gegevens automatisch doorgestuurd naar de Belastingdienst. De Belastingdienst kent je vervolgens een BTW-nummer (ook wel omzetbelastingnummer of OB-nummer genoemd) toe en stuurt dit per post naar je inschrijvingsadres.
Dit proces duurt doorgaans vijf tot tien werkdagen na je KvK-inschrijving. Je ontvangt een brief van de Belastingdienst met daarin:
Je hoeft bij de KvK zelf niets aparts te doen voor je BTW-nummer. De KvK-inschrijving is de trigger voor de hele keten. Zorg er wel voor dat je een geldig, bereikbaar postadres hebt opgegeven bij de KvK, want de brief van de Belastingdienst gaat per post.
In principe heeft elke ondernemer die btw-plichtige diensten of producten levert een BTW-nummer nodig. Als ZZP'er ben je in de meeste gevallen btw-plichtig. Er zijn echter uitzonderingen:
Sommige beroepsgroepen zijn volledig vrijgesteld van BTW. Je levert dan geen BTW in rekening aan klanten en je hoeft ook geen BTW-aangifte te doen. Bekende vrijgestelde beroepen zijn:
Ben je niet zeker of jouw beroep vrijgesteld is? Raadpleeg de website van de Belastingdienst of vraag een ruling aan bij de Belastingdienst (ook wel een vooroverleg of vaststellingsovereenkomst).
Als je omzet onder de €20.000 per kalenderjaar blijft, kun je kiezen voor de KOR. Met de KOR ben je vrijgesteld van BTW-aangifte en hoef je geen BTW te rekenen. Je verliest dan wel het recht om BTW terug te vragen op zakelijke kosten. De KOR is vrijwillig en kan interessant zijn voor kleine ZZP'ers. Maar ook bij de KOR heb je wel een BTW-nummer — je hebt het nodig voor de aanmelding bij de Belastingdienst.
Dit is het punt waar verwarring het vaakst optreedt. Als ZZP'er met een eenmanszaak ontvang je van de Belastingdienst twee BTW-gerelateerde nummers. Ze lijken op elkaar maar hebben een verschillende functie en mogen niet door elkaar worden gebruikt.
| Kenmerk | BTW-id (BTW-identificatienummer) | OB-nummer (omzetbelastingnummer) |
|---|---|---|
| Format | NL + 9 cijfers + B + 2 cijfers | NL + BSN + B01 (bevat BSN) |
| Voorbeeld | NL123456789B01 | NL123456789B01 (maar dan met BSN) |
| Gebruik | Op facturen, website, correspondentie | Intern bij Belastingdienst, BTW-aangiftes |
| Privacygevoelig? | Nee — openbaar te gebruiken | Ja — bevat BSN, niet openbaar delen |
| Verificeerbaar? | Ja, via VIES (Europese database) | Nee, intern gebruik |
Het OB-nummer van een eenmanszaak bevat je BSN (Burgerservicenummer). Dit is een privacygevoelig nummer dat je nooit op facturen of publiek zichtbare documenten mag vermelden. In 2020 is het BTW-id speciaal ingevoerd om dit privacyprobleem op te lossen: het BTW-id bevat geen BSN maar is een apart, veilig nummer voor extern gebruik.
De praktische regel: gebruik op al je facturen, je website en in zakelijke correspondentie uitsluitend het BTW-id. Het OB-nummer gebruik je alleen voor de Belastingdienst, bijvoorbeeld bij je BTW-aangifte via Mijn Belastingdienst Zakelijk.
Een Nederlands BTW-identificatienummer heeft altijd het volgende formaat:
NL + 9 cijfers + B + 2 cijfers
Voorbeeld: NL123456789B01
Bij VOF's, BV's en andere ondernemingsvormen met meerdere aandeelhouders of partners kan het volgnummer afwijken (02, 03, etc.), maar voor een eenmanszaak is het vrijwel altijd B01.
Het BTW-id telt altijd 14 tekens in totaal (NL + 9 + B + 2). Als je een nummer ontvangt dat hiervan afwijkt, neem dan contact op met de Belastingdienst.
In de meeste gevallen ontvang je de brief van de Belastingdienst binnen vijf tot tien werkdagen na je KvK-inschrijving. Maar soms gaat het mis. Dit zijn de stappen die je zet als je na twee weken nog niets hebt ontvangen:
In uitzonderingsgevallen kan de Belastingdienst besluiten dat je activiteiten niet als onderneming worden aangemerkt. Dan ontvang je een afwijzingsbrief. Als je het hier niet mee eens bent kun je bezwaar maken of een ruling aanvragen.
Het BTW-id is verplicht vermeld op elke factuur die je stuurt. Zonder BTW-id op je factuur voldoe je niet aan de wettelijke factuurvereisten (Wet op de Omzetbelasting 1968, artikel 35a). De vermelding moet compleet en leesbaar zijn.
Op een correcte factuur vermeld je je BTW-id op de volgende manier:
Klanten kunnen je BTW-id verifiëren via de Europese VIES-database (ec.europa.eu/taxation_customs/vies). Dit doen grote bedrijven en overheden standaard bij eerste zakelijk contact. Zorg dat je nummer correct is geregistreerd.
Fiskr slaat je BTW-id eenmalig op en plaatst het automatisch op elke factuur die je verstuurt. Correct, compliant en zonder gedoe. Probeer Fiskr gratis.
Gratis starten →